Poziomy dźwięku w kinie

Koledzy i Koleżanki,

wiem, że był podobny wątek, ale piszę jeszcze raz i trochę inaczej, z innym zestawem pytań.

Ostatnio trafił mi się do udźwiękowienia trailer kinowy. W specyfikacji stało, że po zgraniu na mierniku Dolby ma być 85 jednostek leq(m), poziom odniesienia -20 dBfs.

Niestety, miernika Dolby za 800 dolców (Dolby Media Meter 2) teraz nie kupię, a na zamówienie triala czasu nie miałem (ponoć można się bezpośrednio z Dolby skontaktować i to załatwić), więc szyłem bez niego. Firma przygotowująca digibetę odesłała zgranie jako zbyt ciche - pokazało im na mierniku 65 leq(m). Zrobiłem dwie korekty, w końcu było ok.

Początkowe zgranie robiłem z poziomem szczytowym na -20 dBfs, potem -18 dBfs, skończyło się na -15 dBfs. Do tego dokładałem coraz ostrzejszą pracę limitera na sumie.

I tutaj pytanie do tych, którzy ogarniają dźwięk do kina cyfrowego: jakie jest ograniczenie poziomu szczytowego w tego rodzaju zgraniu? Byłem przekonany, że jest to -20 lub -18 dBfs, ale zdaje się, że się grubo pomyliłem, bo przy peakach -18 po prostu nie było możliwości uzyskania choćby 80 jednostek leq(m) bez osiągania efektu zupełnie nieczytelnej ściany dźwięku.

Wiem też, że są określone standardy głośności, jeśli chodzi o samą ścieżkę dialogową do kina.

To kto wyjaśni, jak dokładnie z tym jest? I w jaką wiedzę (może ktoś zna dobre źródła - podręcznik, strona w necie, PDF, whatever) i sprzęt (oprócz Dolby Media Meter) należy się w studio wyposażyć, żeby skutecznie dziobać trailery kinowe?

Pozdrawiam i liczę na odzew, mam nadzieję, że istotny i interesujący temat udało mi się poruszyć

Pozdrowienia!

Nie ma ogolnego ograniczenia sygnalu szczytowego w kinie. Jedyne ograniczenie szczytowe moze wynikac z nosnika tak jak np w przypadku bety cyfrowej gdzie nie mozesz przekroczyc -10dbfs.
Jesli chodzi o trailery to zgodnie ze specyfikacja, dzwiek nie powinien przekraczac 85 dB Leq(m) - sprawdz standaryzacje trailerow - TASA.
Leq(m) jest logarytmem, ktory nie mierzy wartosci szczytowej, a glownie srednia na calej dlugosci i jest najbardziej delikatny na czestotlwosci, na ktore nasze ucho jest najbardziej uwrazliwione czyli glownie srednie i wyzsze.
Mixujac dzwiek do kina musisz najpierw odpowiednio wykalibrowac swoje studio (male pomieszcznia 79spl na kanal, mierzone rozowym szumem @ -20rms) a potem mixowac tak, aby brzmialo jak najlepiej w twoim srodowisku odlsuchowym i potem jesli nie mozesz sfinalizowac swojego mixu w dedykowanych studiach aka dub theaters to liczysz na najlepsze.
Jelsi chodzi o sama glosnosc sciezki dialogowej to ja nie spotkalem sie z zadnym standardem. Zacyznajac mixowac dialog staram sie aby oscylowal w obszarach -18 dbfs i potem mixuje na sluch. Moga wystepowac pewne zasady, ale to znowu wynika z innych rzeczy. Ze znanych mnie to np mix 5.1 z codekiem AC-3, ktory bierze pod uwage metadata na ktora min sklada sie - dialogue nomalization - ktory wezmie pod uwaghe glosnosc twojego dialogu i moze wplylnac na sciszenie calego twojego mixu gdy dialog bedzie przewyzszal sredni poziom -27dbfs w momencie odkodowywania codec'a AC-3 przez odtwarzacz.
Dolby Media Meter ma opcje ktora mierzy ten poziom dialogu (dialogue range), tak samo jak Leq(m) i jest to plugin ktory kosztuje duzo mniej niz jego hardwarowe odpowiedniki takie jak np broadcast loudness meter LM 100

Przy okazji zapytam - chodzi o bety cyfrowe, bo tak sie składa, że miksuję w postprodukcji i jedne stacje chcą -10dBFS, inne -9 a jeszcze inne -12, i teraz powiedzcie mi, z czego to wynika i dlaczego nie może być poziomu do zera?

Teoretycznie tasma powinna wziasc wszystko do zera. Natomiast -10 dbfs to bardzo mocny standard jesli chodzi o tasme w transmisji medialnych i stacjach w tym i wiekszosci kin. Wymogi stacji co do poziomow sczytowych, etc sa dosc czesto troche inne, natomiast nigdy nie spotkalem sie zeby stacja brala cos ponizej -10dbfs z tasmy. Sa decki ktore sa tak skalibrowane ze przymjac mix, ktory szczytuje powyzej -10dbfs odrazu pokazuja przester. Sempoo - czy moglbys napisac cos wiecej jaka stacja bierze cos z tasmy na -9dbfs ?

-12 brał Polsat w pewnym okresie, -9 z tego co pamiętam, to był Puls i też Polsat, ale w innym okresie. Mam nadzieję, że mnie pamięć nie myli Napisz coś więcej o tych poziomach, bo zawsze mnie to irytowało, że telewizje nie dbają o dźwięk...

U nas sa standardy dosc scisle czyli -12dBFS. Wszystkim wolno przewalic 2dB "dla dobra sprawy", jak znasz, wspolpracujesz, kumaja, zes nie debil, w dodatku gadales pare razy przez telefon, to pozwola 3dB wiecej i stad -9dBFS - na przyklad w TVN
O "swoich" nie wspominam

No to jest jeszcze opcja, ze stacja, ktora bierze -9dbfs ma zapiety limiter ustawiony na -10dbfs na koncu lancucha.
Z tymi poziomami szczytowymi do TV to zawsze jest bardzo wiele niescislosci. Do tego rozne stacje urzywaja roznych algorytmow do mierzenia maxymalnej glosnosci i to czasem nie do konca koresponduje z tymi ktorymi urzywa sie w studio.
W kinie naszczescie jest to troche uproszczone. Ogolne poziomy uzyskuje sie kalibrujac odlsuch w studio tak, aby jak najbardziej przypominaly te w kinie i potem mix na sluch. Wyjatkiem sa reklamy i trailery, gdzie maxymalna glosnosc trzeba mierzyc algorytmem Leq(m).
Maxymalny poziom glosnosci reklam to 82 db Leq(m), trailerow: 85 Leq(m)

No i wtedy wlasnie niektore reklamy sa glosniejsze
To jest spory balagan niestety.

-9 dbFs bierze TVP, ostatnio udźwiękawiałem drobiazg reklamowy dla nich i widziałem oficjalną specyfikację. TVN -12 dBfs, też udźwiękawiałem reklamę tam emitowaną. Polsat nie wiem, bo jeszcze nic, co udźwiękowiłem, nie pojawiło się tam, ale słyszałem, że -10.
A co do kina - rzeczywiście, miks na słuch + jedostki leq(m). W granicy -10 dBfs spokojnie można uciągnąć 82-85. Mnie się to przy ostro pracującym limiterze udało na -15 dBfs.
A skąd ograniczenie -10 dla digibet? Zdaje się, ze standaryzacji przełożenia skali dBfs na dBVU, która obsługiwała emisje przed powstaniem dźwięku cyfrowego i do dziś obsługuje, bo spece od emisji korzystają cały czas właśnie z miernika analogowego. Czasem przyjmuje się, że -18 dBFS = 0 dBVU (Europa), czasem, że -20 dBFS = 0 dBVU (Stany). Tyle póki co wiem I telewizje czasem pozwalają wyjść do szczytowego poziomu +3 VU = -12 dBFS (TVN), czasem do +2 VU, ale standaryzowanego po amerykańsku (CNN, gdzie też był mój drobiazg), czyli -10 dBFS.

No tak, temat tv jednakowoż to już jest.

Tak czy inaczej - wszelkie podjęte wczoraj i dziś badania wskazują, że dla dźwięku kinowego wyznacznikiem jest skala leq(m), którą można zbadać za pomocą LM100 lub wtyczkowego Dolby Media Meter 2. Ani na jeden, ani na drugi mnie nie stać, więc chwilowo trailerami kinowymi zajmował się nie będę, bo to nieszczególnie pożądane wydarzenie w historii studia, żeby klient odsyłał z firmy kodującej betę dla kina zgranie do mnie, bo najpierw ma 65, a potem 79 le(m). A jeszcze były problemy z przesłaniem dźwięku internetowo (ścięta końcówka) i musiałem dziś to posyłać jeszcze raz.

Brrr :/

Wątek udźwiękowienia reklam tv też założę pewnie na dniach, ciekawym Waszych patentów na ich finalne brzmienie.

to ja sie odniose do pierwszego postu Pawla:

z uwagi na to iz miarki w dBfs i leq(m) roznia sie od siebie nie powinienes polegac na odczycie w dBfs i na czucie to robic. 85dB(m) to standard ale tak naprawde jest to przestarzaly standard ktory nie jest bez wad. Dlatego na trailerach hollywodzkich filmow zawsze bas mi kopie dupe w imaxie

najlepiej jak ustawisz odsluch na 85 db SPL na - 20 dBfs 1kHz lub pink noise. i jako gorna granice (peak) przyjmij -10 dBfs. Powinno byc ok jak na warunki bez Dolby.

Na zachodzie jest kilka, doslownie kilka studiow ktore miksuja tylko i jedynie trailery z ustawieniami tak wysrubowanymi iz po odsluchaniu kazdego trailera mozna poznac z ktorego studia wyszedl

ale tak naprawde sporo od tego jak glosny bedzie twoj trailer zalezy od obrazka. Glownie jezeli chodzi o SFX. Druga sprawa jezeli dostaniesz trailer do komedii romantycznej ktory musi leciec zaraz po trailerze Transformers 3. Powiedzmy szczerze ze nie wiem jakbys chcial ale tej walki nie wygrasz

Osobiscie staram sie zeby dialog byl "czytelny" czy tez zrozumialy, wszelkie artefakty czy tez niedoskonalosci dialogu nagranego na planie przykrywam muzyka tam gdzie moge, uwazajac zeby ni klocila sie z dialem. Do tego VO i SFX ktore najczesciej sa premixed i gotowe.

Niestety w europie poza kilkoma produkcjami na rok nie ma sporo budzetu na porzadny trailer (od strony dzwiekowej).

Jeszcze tylko dodam, że mierniki VU bardzo łatwo oszukać a głuchawa kontrola techniczna zaraz wychwyci, że wskazówka VU wychyla się za bardzo w prawo i raban podniesie. VU to przestarzały standard, kompletnie 'niefizjologiczny'.

"z uwagi na to iz miarki w dBfs i leq(m) roznia sie od siebie nie powinienes polegac na odczycie w dBfs i na czucie to robic."

Ta jest, dokładnie o tym pomyślałem po tej robocie.

"Druga sprawa jezeli dostaniesz trailer do komedii romantycznej ktory musi leciec zaraz po trailerze Transformers 3. Powiedzmy szczerze ze nie wiem jakbys chcial ale tej walki nie wygrasz"

Wiadomo Zresztą po co się bić o głośności tak strasznie? W sytuacjach innych niż reklamy tv, gdzie po prostu szanowni klienci kochają głośne, soczyste, krwiste mięcho, jestem przeciwny temu.

"Niestety w europie poza kilkoma produkcjami na rok nie ma sporo budzetu na porzadny trailer"

To, co ja dostałem, to był dramat. Nie wiem, jak można chcieć coś takiego w kinie w ogóle puszczać. Co mogłem, zrobiłem w te cztery godziny (tyle czasu na wszystko miałem), ale jakoś szczególnie podpisywać się pod tym nie chcę. Powiedzmy - pierwsza przebieżka przez temat